Πέμπτη 15 Αυγούστου 2013

ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ



Αμέτρητα είναι τα ονόματα, ή «Θεοτοκωνύμια» όπως λέγονται, που έχει δώσει ο λαός στην Παναγία. Μέχρι στιγμής υπολογίζεται πως ξεπερνούν τα 500. Άλλα βγαλμένα από ύμνους, άλλα από τον τόπο που βρίσκεται κάποιος Ναός ή Μοναστήρι κι άλλα εξαιτίας του τρόπου που έχει αγιογραφηθεί.
«Η ονοματοδοσία γίνεται συνήθως ανάλογα με τον τόπο ή τον τρόπο που έχει γίνει η εικονογράφηση», λέει ο διδάκτωρ Θεολογίας Α. Καριώτογλου.
Μητέρα, προστάτιδα, τιμώμενη, ιερό πρόσωπο. Η Παναγία κατέχει πρωταρχική θέση στην τιμή και στον σεβασμό των χριστιανών σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. ...
Της έχουν αφιερώσει μεγαλοπρεπείς εκκλησίες και ταπεινά ξωκλήσια. Την αποκαλούν Θεοτόκο, αλλά της έχουν δώσει και πολυάριθμα προσωνύμια, όπως διαβάσαμε στο dogma.gr
Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, είτε νησιωτική είτε ηπειρωτική, απαντώνται εφευρετικά και παράξενα ονόματα της Παναγίας.
Ο διδάκτωρ Θεολογίας κ. Αλέξανδρος Καριώτογλου, ο οποίος διδάσκει ως επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, δίνει την επιστημονική διάσταση για την πληθώρα των ονομάτων.
«Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι με τους οποίους εκφράζονται τα ονόματα της Παναγίας. Ανάλογα με τον τόπο ή ανάλογα με τον τρόπο που έχει γίνει η εικονογράφηση». Οπως συμπληρώνει ο κ. Καριώτογλου, «μπορεί να υπάρχει και ένας τρίτος τρόπος ονοματοδοσίας, ανάλογα με τη σχέση του Χριστού με την Παναγία».
Ο κ. Καριώτογλου επισημαίνει συγκεκριμένα: «Εκτός από την Παναγία τη Γλυκοφιλούσα, που ο Χριστός αγγίζει το μάγουλο της μητέρας του, σε όλες τις άλλες παραστάσεις υπάρχει μια σχετική απόσταση, η οποία συμβολίζει την ισορροπημένη σχέση που πρέπει να έχει η μητέρα με το παιδί».
Μπορεί, βέβαια, η Θεομήτωρ να έχει εκατοντάδες χαρακτηρισμούς, όμως σε κάθε ναό, μέσα στο ιερό, υπάρχει πάντα η Παναγία η Πλατυτέρα των Ουρανών, όπου «απεικονίζεται με τα χέρια ανοιχτά και στη μέση της βρίσκεται η μορφή του Χριστού», σημειώνει ο κ. Καριώτογλου.
Από τις πιο γνωστές Παναγίες, που πήραν το όνομά τους ανάλογα με τη γεωγραφική θέση ή την τοποθεσία που βρίσκονται οι αντίστοιχες εκκλησίες, είναι οι εξής: η Παναγία η Κανάλα στην Κύθνο, η Παναγία Σουμελά, η Παναγία η Λιμνιά στη Λίμνη Ευβοίας, η Παναγία Κύκκου στην Κύπρο, η Παναγία η Ιεροσολυμίτισσα, η Παναγία η Αγιασώτισσα στην Αγιάσο και η Παναγία η Φοδελιώτισσα στο Φόδελε του Ηρακλείου Κρήτης.
Υπάρχουν, όμως, και άλλοι χαρακτηρισμοί που προσδιορίζουν το σημείο όπου βρίσκεται χτισμένος ο ναός, όπως: Παναγία Σπηλιανή, που βρίσκεται στο Πυθαγόρειο Σάμου αλλά και στη Νίσυρο, Παναγία Γκρεμιώτισσα που βρίσκεται στην Ιο, Παναγία Σαραντασκαλιώτισσα στον Μαραθόκαμπο Σάμου, Παναγία Θαλασσινή στην Ανδρο, που είναι χτισμένη σε βράχο μέσα στη θάλασσα, Παναγία η Κρεμαστή στην Ηλεία όπου η Μονή κρέμεται από έναν βράχο.
Τα προσωνύμια της Παναγίας, όμως, της αποδίδονται και ανάλογα με τον τρόπο που είναι ζωγραφισμένη η εικόνα της.
Οπως υπενθυμίζει ο κ. Καριώτογλου, η Παναγία αποκαλείται και Γλυκοφιλούσα, Ελεούσα, Βρεφοκρατούσα, Μεγαλομάτα, Θρηνούσα, Δεξιά ακόμα και Τριχερούσα. Η εικόνα της Παναγίας της Τριχερούσας βρίσκεται στη Μονή Χιλανδαρίου στο Αγιον Ορος.
Η απεικόνιση της Παναγίας με τρία χέρια αποδίδεται στην εξής ιστορία: «Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός κρατώντας το κομμένο δεξί του χέρι, το οποίο του κόπηκε από τους εικονομάχους, παρακάλεσε την Παναγία να μη μείνει ανάπηρος. Χάρη σε θαύμα της Παναγίας συγκολλήθηκε το άκρο και εκείνος της αφιέρωσε ασημένιο ανάθημα σε σχήμα χεριού. Η θέση του στη συγκεκριμένη εικόνα το κάνει να φαίνεται σαν ένα τρίτο χέρι της Παναγίας».
Ακόμη μία εκδοχή για την απόδοση ενός προσωνυμίου στη Θεοτόκο είναι ο συσχετισμός της με γεγονότα ή φυσικά φαινόμενα.
Μια πολύ γνωστή Παναγία είναι η Φιδούσα (ή κατ' άλλους Φιδιώτισσα) στην Κεφαλονιά. Κάθε χρόνο, κοντά στον Δεκαπενταύγουστο, στο χωριό Μαρκόπουλο της Κεφαλονιάς εμφανίζονται και κυκλοφορούν στις εικόνες των ναών του χωριού μικρά και ακίνδυνα φίδια.
Επίσης, στη Σάμο υπάρχει το μοναστήρι της Παναγίας της Βροντιανής, που ονομάστηκε έτσι γιατί στο υψόμετρο που βρίσκεται φυσάει δυνατός άνεμος ο οποίος βροντάει.
Η Θαλασσομαχούσα
Ακόμη, στη Ζάκυνθο, στη Μονή Στροφάδων, βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας της Θαλασσομαχούσας. Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα, που κάποτε εκλάπη, πάλεψε με τα κύματα και έφτασε στο Μοναστήρι χωρίς να καταστραφεί στη θάλασσα.
Σε άλλες περιπτώσεις η Παναγία ονομάζεται ανάλογα με την ημερομηνία που γιορτάζει. Ετσι, στη Σαντορίνη απαντάται η Παναγία η Τριτιανή που γιορτάζει την τρίτη ημέρα του Πάσχα και στη Σίφνο η Παναγία η Δεκαπεντούσα, που γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο.
«Η ύπαρξη αυτής της πλούσιας ονοματολογίας δεν σημαίνει απλώς μια συναισθηματική σχέση του λαού με την Παναγία, αλλά κυρίως το γεγονός ότι μέσα από αυτόν τον πλούτο των ονομάτων επισημαινόταν η σημασία του προσώπου για τη Σωτηρία του κόσμου: η Μαρία έγινε το σκεύος εκλογής για να γίνει ο Θεός άνθρωπος και να διασωθεί το ανθρώπινο γένος και ο κόσμος από τη φθορά του θανάτου.
Αλλωστε, και η γιορτή της Κοίμησης αυτό ακριβώς συμβολίζει, την καταπάτηση του Θανάτου. Γι αυτό και τιμάται ως το Πάσχα του καλοκαιριού», καταλήγει ο κ. Καριώτογλου.
Πηγή: newsbomb.gr

Το Lemon Pie Blogspot βρήκε κάποια από αυτά τα ονόματα στο site saint.gr «Ορθόδοξος συναξαριστής» και σας τα παραθέτουμε.


Α

1.
Παναγία Αγία Σιών (Αγιάσος)
Λέσβος
2.
Παναγία Αγία Υπακοή
Πάρος
3.
Παναγία Ακαθή
Σχοινούσα
4.
Παναγία Αλεξανδρινή
Βέροια
5.
Παναγία Αλεξιώτισσα
Πάτρα
6.
Παναγία Αληθινή
Σύμη
7.
Παναγία Αμόλυντος

-
8.
Παναγία Αμπελακιώτισσα
Ναύπακτος
9.
Παναγία Αμπουδιώτισσα
Εύβοια
-
10.
Παναγία Ανέμη
Σαμοθράκη
11.
Παναγία Αξιον Εστί
Άγιο Όρος
12.
Παναγιά Απεκοής
Κάλυμνος
13.
Παναγία Αποκουής
Σύμη
14.
Παναγία Απόλου
Πάτμος
15.
Παναγία Αρακιώτισσα
Κύπρος
16.
Παναγία Αρβανίτισσα
Χίος
17.
Παναγία Αργοκοιλιώτισσα
Νάξος
18.
Παναγιά Αρεοβίνδου
Κωνσταντινούπολη
19.
Παναγία Αρματίου
Κωνσταντινούπολη
20.
Παναγία Αρχαγγελιώτισσα
Ξάνθη
21.
Παναγία Ασίνου
Κύπρος
22.
Παναγία Αχειροποιήτος
Κωνσταντινούπολη

Β

23.
Παναγία Βαρνάκοβα
Φωκίδα
24.
Παναγία Βάτου
Όρος Σινά
25.
Παναγία Βεφά
Κωνσταντινούπολη
26.
Παναγία Βηθλεεμίτισσα
Βηθλεέμ
27.
Παναγία Βλασσαρούς
Αθήνα
28.
Παναγία Βλυχάδια
Κάλυμνος
29.
Παναγία Βοήθεια
Χίος


Πάτρα
30.
Παναγία Βουνού
Αλόννησος
31.
Παναγία Βουρλιώτισσα
Νέα Φιλαδέλφεια
32.
Παναγία Βουρνιώτισσα
Τήνος
33.
Παναγία Βροντιανή
Σάμος
34.
Παναγία Βρυσιανή
Κάρπαθος

Γ

35.
Παναγία Γαλακτοτροφούσα
Άγιο Όρος
37.
Παναγία Γαλατιανή
Κάλυμνος
38.
Παναγία Γερανού
Πάτμος
39.
Παναγία Γερόντισσα
Άγιο Όρος
40.
Παναγία Γιάτρισσα
Μάνη


Θηρασία
41.
Παναγία Γιουρίτισσα
Αλόννησος
42.
Παναγία Γκρεμιώτισσα
Ίος
43.
Παναγία Γλυκασμός των Αγγέλων

-
44.
Παναγία Γλυκογαλούσα
Σαντορίνη
45.
Παναγία Γλυκοφιλούσα

-
46.
Παναγία Γλυκύ
Κάλυμνος
47.
Παναγία Γοργοεπήκοος
Κως


Άγιο Όρος
48.
Παναγία Γοργόνα
Λέσβος
49.
Παναγία Γουρλομάτα
Λέρος
50.
Παναγία Γραβά
Πάτμος
51.
Παναγία Γρηγορούσα
Αθήνα

Δ

53.
Παναγία Δακρυρροούσα
Κεφαλλονιά
54.
Παναγία Δεμερλιώτισσα
Φάρσαλα
55.
Παναγία Διασώζουσα
Πάτμος
56.
Παναγία Δοβρά
Βέροια
57.
Παναγία Δροσιανή
Νάξος

Ε

58.
Παναγιά Εικοσιφοίνισσα
Πάγγαιο Όρος
59.
Παναγία Εικοσπενταρούσα
Σαμοθράκη
60.
Παναγία Εκατονταπυλιανή
Πάρος
61.
Παναγία Ελεούσα
Κύθνος


Δομοκός
62.
Παναγία Ελέρου
Κάσος
63.
Παναγία Ελευθεριώτρια
Ζάκυνθος
64.
Παναγία Ελευθερώτρια
Σαλαμίνα


Διδυμότειχο


Βασσαράς (Σπάρτη)


Αθήνα
65.
Παναγία Ελπίδα
Κωνσταντινούπολη
66.
Παναγία Ελώνη
Αρκαδία
67.
Παναγία Εννιαμερίτισα
Πάρος
68.
Παναγία Εξώσκαλας
Πάτμος
69.
Παναγία Επίσκεψη
Τρίκαλα
71.
Παναγία Επισκοπιανή
Σαντορίνη
72.
Παναγία Ερειθιανή
Χίος
73.
Παναγία Ευαγγελίστρια
Σκιάθος


Ικαρία


Βοιωτία
74.
Παναγία Ευεργέτιδα
Κωνσταντινούπολη

Ζ

75.
Παναγία Ζερβάτι
Ζερβάτι (Βόρειος Ήπειρος)

Θ

76.
Παναγία Θαλασσινή
Άνδρος
77.
Παναγία Θαλασσίτρα
Μήλος
78.
Παναγία Θαλασσομαχούσα
Ζάκυνθος
79.
Παναγία Θεοσκέπαστη
Σαντορίνη


Άνδρος

Ι

80.
Παναγία Ιεροσολυμίτισσα
Ιεροσόλυμα

Κ

81.
Παναγία Καβουράδαινα
Λέρος
82.
Παναγία Καθαριώτισσα
Ιθάκη
83.
Παναγία Καθολική
Ρόδος
84.
Παναγία Κακαβιώτισσα
Λήμνος
85.
Παναγία Κακιά Μέλισσα
Κύθηρα
86.
Παναγία Κακόβολου
Κύθνος
87.
Παναγία Καλαμιώτισσα
Ανάφη
88.
Παναγία Καλαμούς
Ξάνθη
89.
Παναγία Καλολειβαδιανή
Κύθνος
90.
Παναγία Καλοπέτρα
Ρόδος
91.
Παναγία Καλού
Σαντορίνη
92.
Παναγία Καμαριώτισσα
Σαμοθράκη
93.
Παναγία Κανάλα
Κύθνος
94.
Παναγιά Καπνικαρέα
Αθήνα
95.
Παναγία Καρδιανή
Σύρος
96.
Παναγία Καρυδιανή
Κρήτη
97.
Παναγία Κασσωπίτρα
Κέρκυρα
98.
Παναγία Καστριανή
Κέα
99.
Παναγία Κάστρου
Λέρος
100.
Παναγία Κατακεκρυμμένη (ή Πορτοκαλούσα)
Άργος
101.
Παναγία Κεφαλαριώτισσα
Αργολίδα
102.
Παναγία Κεχαριτωμένη
Κωνσταντινούπολη
103.
Παναγία Κηπουραίων
Κεφαλλονιά
104.
Παναγία Κλειβωκά
Αρκαδία
105.
Παναγία Κοσμοσωτήρα
Φέρες Έβρου
106.
Παναγία Κουνίστρα
Σκιάθος
107.
Παναγία Κουτσουριώτισσα
Ερατεινή (Φωκίδα)
108.
Παναγία Κρήνα
Χίος
109.
Παναγία Κρυπτή
Βενετία - Ιταλία
110.
Παναγία Κυρά
Σαντορίνη


Νίσυρος


Κάρπαθος


Κάλυμνος


Αλόννησος
111.
Παναγία Κυρά των Αγγέλων
Κέρκυρα
112.
Παναγία Κυρά-Χωστή
Κάλυμνος
113.
Παναγία Κυρά-Ψηλή
Κάλυμνος

Λ

114.
Παναγία Λαγκαδιού
Θηρασία
115.
Παναγία Λαγκαδιώτισσα
Χαλκίδα
116.
Παναγία Λαοδηγήτρια
Θεσσαλονίκη
117.
Παναγία Λαρνιώτισσα
Κάρπαθος
118.
Παναγία Λατομίτισσα
Χίος
119.
Παναγία Λεμονίτισσα
Σύμη
120.
Παναγία Λιαουτσιάνισσα
Κύμη
121.
Παναγία Λιβός
Κωνσταντινούπολη

Μ

122.
Παναγία Μακρινή
Σάμος
123.
Παναγία Μαλεβή
Αρκαδία
124.
Παναγία Μαλίκη
Ύδρα
125.
Παναγία Μαλτέζα
Σαντορίνη
126.
Παναγία Μαρμαρινή
Σαντορίνη
127.
Παναγία Μαρουλιανή
Σαντορίνη
128.
Παναγία Μαχαιριώτισσα
Κύπρος
129.
Παναγία Μεγάλη
Σάμος
130.
Παναγία Μεγαλομάτα
Τήνος


Σκιάθος
131.
Παναγία Μεγαλόχαρη
Τήνος
132.
Παναγία Μελικαρού
Σκύρος
133.
Παναγία Μενετές
Κάρπαθος
134.
Παναγία Μεσοπαντήτισσα
Κρήτη
135.
Παναγία Μετόχι
Σαντορίνη
136.
Παναγία Μηλεσιώτισσα
Ωρωπός
137.
Παναγία Μηλιώτισσα
Μηλιά Αριδαίας
138.
Παναγία Μουχλίου
Κωνσταντινούπολη
139.
Παναγία Μπελώνια
Σαντορίνη
140.
Παναγία Μποργανούλα
Κάσος
141.
Παναγία Μυρελαίου (ή Μυρόδυνου)
Κωνσταντινούπολη
142.
Παναγία Μυρσινιδίου
Χίος
143.
Παναγία Μυρταριώτισσα
Σύμη
144.
Παναγία Μυρτιδιώτισσα
Σαντορίνη


Νάξος


Κύθηρα


Κέρκυρα

Ν

145.
Παναγία Νάπη (Αγία Νάπα)
Κύπρος
146.
Παναγία Ναυπακτιώτισσα
Ναύπακτος
147.
Παναγία Νεαμονήτισσα
Χίος
148.
Παναγία Νίκου
Κύθνος

Ξ

149.
Παναγία Ξένων
Λευκάδα

Ο

150.
Παναγία Οδηγήτρια
Κωνσταντινούπολη


Κίμωλος


Άγιο Όρος
151.
Παναγία Οδηγών
Κωνσταντινούπολη
152.
Παναγία Ολυμπίτισσα
Κάρπαθος
153.
Παναγία Ολυμπιώτισσα
Ελασσόνα
154.
Παναγία Ορφανή
Κρήτη

Π

155.
Παναγία Πάθους

-
156.
Παναγία Παλαιοκαστρίτισσα
Κερκύρα
157.
Παναγία Παλαιοκάστρου
Λέρος
158.
Παναγία Παλαιοφορίτισσα
Βέροια
159.
Παναγία Πανάχραντος
Άνδρος
160.
Παναγία Παντάνασσα
Σίκινος


Λειψοί


Κωνσταντινούπολη
161.
Παναγία Παντοβασίλισσα
Ραφήνα
162.
Παναγία Παραβουνιώτισσα
Ερέτρια
163.
Παναγία Παραδείσι Αρχαγγέλου
Κάλυμνος
164.
Παναγία Παραμυθία
Άγιο Όρος
165.
Παναγία Παραμυθιώτισσα
Κωνσταντινούπολη
166.
Παναγία Παραπορτιανή
Μύκονος
167.
Παναγία Πελεκητή
Πίνδος
168.
Παναγία Πέρα (Παναγιά)
Κάσος
169.
Παναγία Περίβλεπτος
Κωνσταντινούπολη


Πολιτικά
170.
Παναγία Πλατανιώτισσα
Καλάβρυτα
171.
Παναγία Πλατσανή
Σαντορίνη
172.
Παναγία Πλατυτέρα
Κέρκυρα
173.
Παναγία Πλημμυριανή
Ρόδος
174.
Παναγία Ποδίθου
Κύπρος
175.
Παναγία Πολίτισσα
Τήλος
176.
Παναγία Πονολύτρια
Σέρρες
177.
Παναγία Πορταΐτισσα
Αστυπάλαια
178.
Παναγία Πορτιανή
Μήλος
179.
Παναγία Ποταμίτισσα
Νίσυρο
180.
Παναγία Πρέκλα
Σκιάθος
181.
Παναγία Προυσιώτισσα
Ευρυτανία
182.
Παναγία Πρωτόθρονη
Νάξος

Ρ

183.
Παναγία Ρόδον Αμάραντον
Πειραιάς

Σ

185.
Παναγία Σέλτσου
Άρτα
186.
Παναγία Σερίφου (ή Ξυλοπαναγιά)
Σέριφος
187.
Παναγία Σικελία
Χίος
188.
Παναγία Σκιαδενή
Ρόδος
189.
Παναγία Σκριπού
Ορχομενός
190.
Παναγία Σουμελά
Καστανιά Ημαθίας
191.
Παναγία Σπηλαιώτισσα
Άγραφα Πίνδος
192.
Παναγία Σπηλιανή
Νίσυρος
193.
Παναγία Στρατηλάτισσα
Κύθνος

Τ

194.
Παναγία Τελένδου
Κάλυμνος
195.
Παναγία Τόσο νερό
Σίφνος
196.
Παναγία Τουρλιανή
Μύκονος
197.
Παναγία Τρικουκιώτισσα
Κύπρος
198.
Παναγία Τριχερούσα
Άγιο Όρος
199.
Παναγία Τρυπητή
Αίγιο
200.
Παναγία Τσαμπίκα
Ρόδος

Υ

201.
Παναγιά Υπαπαντής
Καλαμάτα
202.
Παναγία Υψενής
Ρόδος
203.
Παναγία Υψηλή
Κέρκυρα

Φ

204.
Παναγία Φανερωμένη
Ύδρα


Σαλαμίνα


Νέα Σκιώνη Χαλκιδικής


Λευκάδα
205.
Παναγία Φιδούσα
Κεφαλονιά
206.
Παναγία Φιλωτίτισσα
Νάξος
207.
Παναγία Φλαμπουριανή
Κύθνος
208.
Παναγία Φλεβαριώτισσα
Σαλαμίνα
209.
Παναγία Φλεβαριώτισσα (ή Λιβύης)
Αστυπάλαια
210.
Παναγία Φοινικιώτισσα
Σαντορίνη

Χ

211.
Παναγία Χαβιαρά
Βέροια
212.
Παναγία Χαλκοπρατείων
Κωνσταντινούπολη
213.
Παναγία Χαμηλή
Κέρκυρα
214.
Παναγία Χάρου
Λειψοί
215.
Παναγία Χοζοβιώτισσα
Αμοργός
216.
Παναγία Χρυσαλινιώτισσα
Λευκωσία - Κύπρος
217.
Παναγία Χρυσαφίτισσα
Μονεμβασία
218.
Παναγία Χρυσολεόντισσσα
Αίγινα
219.
Παναγία Χρυσοπηγή
Σίφνος
220.
Παναγία Χρυσοχεριά
Κάλυμνος

Ψ

221.
Παναγία Ψερίμου
Κάλυμνος
222.
Παναγία Ψυχοσώστρια

-




Πηγή: saint.gr (Ορθόδοξος Συναξαριστής)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου